GÃY XƯƠNG ĐÒN PDF  | Print |
Thứ năm, 17 Tháng sáu 2010 11:26

CÀNG GIÀ CÀNG DẺO CÀNG DAI?
1/ Thưa Bác sĩ,
Trước Tết nguyên đán, tôi bị té và bị gãy xương đòn bên trái, không mổ vì đã lớn tuổi [trên 70] và vì xương bị gãy không làm lủng da, không gây hại đến thần kinh, mạch máu và phổi.Ngày bị gãy đến nay đã một tháng mười ngày, tay trái cử động qua lại đã dễ dàng, nhưng đưa lên trên vai cứ nặng trình trịch. Xin hỏi : cứ để yên, đừng cử động cho chỗ xương gãy lành dính chắc, hay cố gắng tập đưa lên đưa xuống tay trái để cử động tốt sau này ? Nếu phải tập, xin Bác sĩ hướng dẫn cách tập đúng cách. Xin cám ơn
Lê văn Nhân    
Có nhiều người cũng có những băn khoăn tương tự như tôi già rồi xương có khó lành hay không? Có nên bó bột hay cố định xương lâu hơn để xương lành hay không?
Trước hết chúng ta hãy xem một xương gãy sẽ lành như thế nào. Khi bị gãy xương, hai đầu xương gãy có một ổ máu tụ. Trong ổ máu tụ này người ta thấy có sự hiện diện của các tế bào gốc có khả năng biến đổi thành tế bào tạo xương (osteoblast). Khi được cố định vững chắc, các tế bào tạo xương xuất phát từ màng xương bên ngoài và bên trong của xương sẽ bắt cầu qua hai đầu xương gãy tạo thành cal xương. Cal xương bắt đầu từ cal xơ, sau đó biến thành cal sụn và cuối cùng calci hóa để thành cal  xương cứng chắc. ở trẻ con, màng xương rất dày, mật độ tế bào tạo xương nhiều nên tốc độ lành xương nhanh. ở người trưởng thành, màng ngoài xương mỏng đi. Thời gian lành xương lâu hơn. Có 2 yếu tố giúp lành xương nhanh là yếu tố cơ học và yếu tố sinh học. yếu tố cơ học chính là sự cố định vững chắc xương gãy có thể bằng cách băng bột, kết hợp xương bằng đinh hay nẹp vít. Sự cố định này không cần phải quá cứng nhắc mà chỉ cần vững chắc nhưng cho phép hai đầu gãy vẫn còn những cử động nhỏ sẽ giúp xương mau lành hơn. Yếu tố sinh học chính là lượng máu nuôi hai đầu xương gãy. Máu nuôi xương đến từ hệ thống mạch trong lòng tủy xương và hệ thống mạch đến từ màng ngoài xương, từ chỗ bám của cơ, cân… bất kỳ một biện pháp điều trị nào bảo tồn được yếu tố này sẽ giúp xương lành mau hơn. Do vậy chúng ta thấy điều trị bó bột về lý thuyết sẽ giúp xương lành mau nhất vì chúng ta không phá hủy khối máu tụ, không lóc màng xương cũng như không khoan phá lòng tủy bên trong xương. Tuy nhiên ở đời cái gì cũng có hai mặt. xương cố định vững chắc thì mau lành nhưng nếu cố định lâu quá thì các khớp hai đầu xương sẽ bị cứng khớp vì bản chất của khớp là phải cử động. như vậy có thể thấy trong trường hợp của bác Nhân, gãy xương đòn đã được cố định để lành xương nhưng khớp vai sẽ bị hạn chế vận động do bị cố định lâu. Như vậy, vấn đề của bác Nhân bây giờ là phải tập khớp vai vì sau một tháng xương đòn đã có cal xơ-sụn. nếu không cử động khớp vai sẽ bị cứng khớp vai.
Câu hỏi tiếp theo là liệu người già có khó lành xương hơn người trẻ hay không? Những câu trả lời đã được chứng minh rõ ràng là trẻ em sẽ mau lành xương hơn người trưởng thành. Sự lành xương của người trưởng thành không có chứng minh là người trẻ thì mau lành hơn người già cho đến hiện tại. Như vậy câu nói càng già càng dẻo càng dai có lẽ cũng không chính xác lắm vì người già dù có dẻo dai thì cũng không chắc mau lành xương hơn người trẻ.
Cũng có nhiều người hỏi có nên uống thuốc gì để mau lành xương hơn không? Hay ăn tôm cua cá ghẹ có giúp mau lành xương hơn không? Câu trả lời là cứ ăn uống bình thường, uống calci cũng không làm mau lành xương hơn. Chỉ có một điều đã được chứng minh là hút thuốc lá sẽ làm chậm lành xương hơn do vậy các bác sĩ khuyến cáo không nên hút thuốc lá.
Nếu bị gãy xương, các bạn cứ theo công thức cố định xương, tập vận động chủ động để tránh teo cơ cứng khớp giúp máu lưu thông và mau lành xương hơn. Ăn uống bình thường, tránh hút thuốc lá sẽ giúp xương tự lành tốt.

 

Bản quyền thuộc Bác sĩ Tăng Hà Nam Anh. Powered by 228 vietnam.