Warning: Creating default object from empty value in /home/cuong228/bacsinamanh.com/modules/mod_slide/helper.php on line 113

Warning: Creating default object from empty value in /home/cuong228/bacsinamanh.com/modules/mod_slide/helper.php on line 113

Warning: Creating default object from empty value in /home/cuong228/bacsinamanh.com/modules/mod_slide/helper.php on line 113

Warning: Creating default object from empty value in /home/cuong228/bacsinamanh.com/modules/mod_slide/helper.php on line 113

Warning: Creating default object from empty value in /home/cuong228/bacsinamanh.com/modules/mod_slide/helper.php on line 113

Warning: Creating default object from empty value in /home/cuong228/bacsinamanh.com/modules/mod_slide/helper.php on line 113

Warning: Creating default object from empty value in /home/cuong228/bacsinamanh.com/modules/mod_slide/helper.php on line 113

Warning: Creating default object from empty value in /home/cuong228/bacsinamanh.com/modules/mod_slide/helper.php on line 113

Warning: Creating default object from empty value in /home/cuong228/bacsinamanh.com/modules/mod_slide/helper.php on line 113

Warning: Creating default object from empty value in /home/cuong228/bacsinamanh.com/modules/mod_slide/helper.php on line 113
 
nội soi điều trị đứt dây chằng chéo trước gối PDF  | Print |
Thứ hai, 04 Tháng một 2010 16:16

10 CÂU HỎI THƯỜNG GẶP Ở BỆNH NHÂN BỊ ĐỨT DÂY CHẰNG CHÉO TRƯỚC ĐẦU GỐI

 


1-Dây chằng chéo trước là gì?
Đơn giản là một trong hai sợi ( sợi kia là dây chằng chéo sau) dây chằng nằm trong khớp gối có nhiệm vụ ngăn không cho mâm chày (hay nôm na là đầu gối) không bị trật ra trước khi đi. Do vậy khi đứt dây chằng này sẽ làm gối không vững và bệnh nhân sẽ dễ bị “sụm” gối khi đi nhất là chạy nhảy.

 


2-Trong trường hợp nào dễ bị đứt dây chằng này?
Trái với các nước phát triển, tại Việt Nam, phần lớn nguyên nhân đứt dây chằng chéo trước là do tai nạn xe gắn máy. Bệnh nhân thường mô tả trường hợp điển hình: đang chạy xe gắn máy nhanh, thắng xe đột ngột, chống chân xuống đường để trụ, xe ngã làm bệnh nhân ngã xoay người tạo ra cơ chế té chống chân –xoay người. Bệnh nhân có thể nghe tiếng rắc. Đôi khi bệnh nhân không té nhưng chỉ chống chân và xoay người do xe bị xoay. Những môn thể thao dễ gây tổn thương dây chằng là những môn có tốc độ cao đòi hỏi phải nhảy, xoay người, dừng đột ngột như bóng rổ, đá banh, bóng bầu dục, trượt tuyết… những chấn thương trực tiếp gây đẩy mâm chày ra trước hiếm hơn.


3-Làm sao tôi biết tôi bị đứt dây chằng sau tai nạn để đi khám?
Khi bị tai nạn ( giao thông hay thể thao) bệnh nhân có thể nghe tiếng rắc, bựt… sau đó đầu gối sưng lên vì bị chảy máu bên trong. Đi lại khó khăn, khó gập gối được vì đau. X quang thường qui  thường không thấy gì. Sau một thời gian ( dài hay ngắn tùy người và tùy mức độ vận động của người đó) bệnh nhân vẫn thấy đau và bắt đầu có triệu chứng “sụm” gối khi đi lại nhanh hay chạy nhảy. Đây là triệu chứng chứng tỏ gối bị lỏng lẻo. Bệnh nhân hay mô tả đang đi nhanh tự nhiên cảm thấy đầu gối như không phải của mình và bị “hụt” chân làm té, đôi khi cảm giác gối bị “trẹo”.


4-Làm thế nào chẩn đoán chính xác bị đứt dây chằng chéo trước?
Khi bạn đi khám bác sĩ sẽ hỏi lại cơ chế bị chấn thương của bạn. Thầy thuốc sẽ dùng một số nghiệm pháp để phát hiện gối lỏng lẻo như nghiệm pháp Lachmann, nghiệm pháp giật cục… hai nghiệm pháp này chính là nguyên nhân chính khiến bệnh nhân đến kahm1 bác sĩ nghĩa là khi có Lachman dương tính là bệnh nhân có tình trạng bán trật gối ra trước và nếu có ngiệm pháp giật cục dương tính ngĩa là bệnh nhân có mất vững và bán trật gối khi xoay người. Khi đã có chẩn đoán bác sĩ sẽ cho bạn đi chụp MRI. Phim MRI cho phép chẩn đoán chính xác đứt dây chằng lên tới 90-95% ( mặc dù khám lâm sàng kỹ cũng vẫn xác định chính xác đứt dây chằng). Tuy nhiên ưu điểm của phim MRI là cho phép phát hiện thêm các tổn thương hay kèm theo như dập sụn xương, rách sụn chêm. MRI cho phép xác định kiểu rách của sụn chêm để từ đó có hướng điều trị khâu sụn hay cắt bỏ 1 phần sụn. MRI không phải là yếu tố quyết định chỉ định mổ hay không. Chính việc lắng nghe kỹ than phiền lỏng gối của bệnh nhân và bằng việc khám lâm sàng kỹ càng sẽ giúp bác sĩ đưa ra quyết định phẫu thuật hay không.


5-Khi đã có chẩn đoán rồi tôi có cần phải mổ hay không? thời điểm nào thích hợp cho cuộc mổ?
Cho đến nay người ta vẫn chưa hiểu rõ diễn tiến tự nhiên của đứt dây chằng chéo trước gối sẽ ảnh hưởng thế nào đến gối. Sự so sánh kết quả giữa phương pháp mổ tái tạo dây chằng và không mổ rất khó khăn vì nhiều nguyên nhân khác nhau. Tuy vậy có những nghiên cứu đưa ra những kết luận để từ đó làm nền tảng cho quyết định mổ như sau:
Nếu bệnh nhân còn trẻ và hoạt động thể lực nặng ( do chơi thể thao hay là do nhu cầu công việc), nếu bị đứt dây chằng chéo trước mà không mổ thì tỉ lệ gối lỏng lẻo, hư sụn chêm và thoái hóa khớp sớm cao hơn ( khoảng 80%). Thông thường thì còn trẻ thì vận động thể lực cao do vậy nhóm này được khuyên là nên mổ.
Nhóm bệnh nhân trung niên từ 40 trở lên. Vì nhóm này các hoạt động thể lực ít hơn, ít chơi các môn thể thao nặng hơn nên 80% bệnh nhân có đứt dây chằng chéo trước không mổ mà chỉ tập vật lý trị liệu có kết quả tốt. Tuy nhiên nếu bệnh nhân ở nhóm này mà vẫn duy trì hoạt động thể thao mạnh thì lại nên mổ vì kết quả của phương pháp không mổ không tốt,  giống như nhóm trẻ.
Khi đã có chỉ định mổ, thông thường một số tác giả chủ động mổ ngay. Tuy vậy cách này có nhược điểm là dễ bị cứng khớp gối, xơ hóa trong gối. Phần lớn các bác sĩ hay chờ một thời gian cho gối bớt sưng, cho bệnh nhân tập vật lý trị liệu trước để cơ tứ đầu và các cơ vùng gối hồi phục sau chấn thương. Thời gian này có thể 3-4 tuần hay 3-4 tháng tùy vào bệnh nhân.


6-Nếu phải mổ thì tôi sẽ được mổ theo phương pháp nào? Mổ mở hay nội soi tái tạo dây chằng?
Cho đến thời điểm hiện tại phương pháp tái tạo dây chằng chéo trước qua nội soi khớp gối là phương pháp phẫu thuật ít xâm lấn, đem lại nhiều lợi ích cho bệnh nhân và được áp dụng rộng rãi thay thế cho phương pháp mổ mở. Trong phương pháp này bác sĩ sẽ lấy một phần sợi gân bánh chè hay hai sợi gân chân ngỗng ở gối để thay thế cho dây chằng đã bị đứt. Qua hai ngã nội soi nhỏ ở gối, bác sĩ sẽ tạo ra hai đường hầm ở đùi và mâm chày sau đó sẽ luồn sợi gân thay thế vào hai đường hầm này và cố định bằng vít hay treo gân…


7-Sau khi mổ xong tôi có cần phải đi tái khám hay làm gì nữa không?
Sau khi mổ xong bạn cần phải đi tái khám theo lịch hẹn của bác sĩ để theo một chương trình tập vật lý trị liệu từ nhẹ đến nặng dần để hồi phục lại các cơ vùng gối ( nhất là cơ tứ đầu ở trước gối hay bị teo sau mổ). 3 tháng sau mổ là thời gian dây chằng mới làm dễ bị đứt hay giãn làm kết quả mổ sẽ không như ý muốn nếu như không có một chương trình tập luyện kỹ càng, bạn cũng không nên tự mình tăng hay giảm khối lượng bài tập vì sẽ ảnh hưởng rất lớn đến kết quả cuối cùng.
8-Khi nào tôi có thể hoạt động thể lực và chơi thể thao trở lại bình thường?
Có rất nhiều yếu tố để quyết định là bạn có thể trở lại sinh hoạt bình thường. Gối bạn cần phải được gấp duỗi bình thường, sức cơ và sức bền của các cơ vùng gối phải tốt. Nói chung khoảng thời gian 5-6 tháng là tối thiểu để đạt được các mục tiêu trên nếu bạn chịu khó theo chương trình luyện tập sau mổ. Tùy thuộc vào môn thể thao bạn đang chơi mà thời gian có thể kéo dài hơn từ 6-9 tháng đối với các môn chơi có nguy cơ gây đứt dây chằng như đã kể trên. Có khoảng 65% bệnh nhân sau khi mổ tái tạo dây chằng có thể quay về mức chơi thể thao như trước khi bị đứt dây chằng chéo trước.


9- Sau khi mổ xong có chắc chắn 100% là dây chằng mới của tôi sẽ tốt không?
Rất tiếc là phải trả lời với bạn là KHÔNG. Các nghiên cứu trên thế giới cho thấy có khoảng 90-95% bệnh nhân hài lòng với cuộc mổ. 75-90% bệnh nhân được phục hồi độ vững của khớp gối. Những tổng kết trong nước của bệnh viện Đại Học Y Dược, BV Chấn Thương Chỉnh Hình, BV Chợ Rẫy hay BV 115 cho tỉ lệ xoay quanh con số 85%. Có những nguyên nhân làm thất bại cuộc mổ như nhiễm trùng ( khá hiếm với tỷ lệ 0,5%), tuột vít, chấn thương lại, dây chằng mới không hòa nhập với “đầu gối cũ”. Đường hầm không đúng vị trí… hoặc đôi khi không rõ tại sao dây chằng mới bị lỏng.


10-Còn có biến chứng nào khác nữa mà tôi có thể bị không?
Ngoài việc dây chằng bị lỏng, người ta ghi nhận bệnh nhân có thể bị những biến chứng sau: hạn chế hay cứng gối sau mổ, xơ hóa trong gối ( khoảng 2-10%). Đặc biệt có một biến chứng khó chịu cho thầy thuốc lẫn bệnh nhân là bệnh nhân bị đau trước gối xảy ra khoảng 10-20% các trường hợp. Người ta nghi nhận những bệnh nhân được lấy một phần gân bánh chè có tỷ lệ cao hơn một chút so với những bệnh nhân được lấy gân chân ngỗng.

một biến chứng nữa làm cho cả bệnh nhân lẫn bác sĩ đều khó chịu là tràn dịch khớp gối sau mổ. khớp gối sưng to có nhiều nước vàng hơi đục bên trong nhưng khi cấy dịch không có dấu hiệu hiện diện của vi trùng, nhưng nếu để lâu không xử lý sẽ có thể dẫn tới niễm trùng. cách giải quyết tốt nhất là nội soi trở lại, cắt màng bao khớp và lấy hết dịch khớp ra khỏi khớp gối, bơm rửa nhiều nước.

Kết luận: mặt dù còn những hạn chế nhưng phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước qua nội soi thực sự đem lại kết quả rất tốt cho bệnh nhân có chỉ định mổ. Hơn nữa đây là loại tổn thương dây chằng hay gặp nhất ( chiếm một nữa trong số các chấn thương dây chằng) không những ở nước ngoài mà còn ở Việt Nam, nên phẫu thuật này đã giúp nhiều bệnh nhân trở lại cuộc sống trước khi bị đứt dây chằng.

hình dây chằng chéo trước đã mổ tái tạo qua nội soi khớp gối

 

Bản quyền thuộc Bác sĩ Tăng Hà Nam Anh. Powered by 228 vietnam.